Własne jabłka mogą wytrzymać aż do Bożego Narodzenia wystarczy przestrzegać kilku zasad które zna niewielu

Jeżeli owoce po zbiorze zostaną prawidłowo potraktowane i przechowane w odpowiednich warunkach, mogą zachować dobrą jakość przez wiele tygodni, a czasem nawet przez kilka miesięcy. Dzięki temu nie trzeba zużywać wszystkiego od razu po zbiorach, a część plonów można zostawić na później. Przy dobrym planowaniu na przykład własne jabłka mogą być dostępne jeszcze w okresie Bożego Narodzenia.

Jakie gatunki owoców nadają się do przechowywania

Nie każde owoce nadają się równie dobrze do dłuższego przechowania. Najczęściej przechowuje się jabłka, gruszki, pigwy i nieszpułki. Duże znaczenie ma odmiana, ponieważ późno dojrzewające typy z reguły wytrzymują dłużej niż wczesne. To oznacza, że właśnie odmiany późne są zazwyczaj najlepszym wyborem do zimowego przechowywania.

W przypadku jabłek do dłuższego przechowania nadają się zarówno niektóre odmiany deserowe, jak i kuchenne. Podobnie jest z gruszkami, gdzie część odmian dojrzewa wolniej i przy właściwym składowaniu dłużej zachowuje jakość. Pigwy i nieszpułki również można przechowywać, jednak zwykle nie wytrzymują tak długo jak jabłka o dobrej trwałości przechowalniczej.

Kiedy najlepiej przechowywać owoce

Okres przechowywania trwa zwykle od późnej jesieni do końca zimy. Długość składowania różni się w zależności od gatunku i odmiany. Jabłka odmian jesiennych (średni sezon) najczęściej wytrzymują około czterech do ośmiu tygodni. Późne odmiany jabłek często nie nadają się do jedzenia od razu po zbiorze i potrzebują kilku tygodni leżakowania. Potem mogą wytrzymać nawet kilka miesięcy.

Gruszki przechowuje się krócej, zazwyczaj od dwóch tygodni do około trzech miesięcy, zależnie od warunków i dojrzałości w momencie zbioru. Pigwy najlepiej przerobić lub zużyć mniej więcej w ciągu miesiąca. We wszystkich przypadkach na efekt w dużej mierze wpływa stan owoców przy zbiorze oraz jakość miejsca przechowywania.

Jak powinno wyglądać idealne miejsce do przechowywania owoców

Do przechowywania nadaje się na przykład piwnica, komórka lub garaż, o ile da się w nich zapewnić odpowiednie warunki. Najważniejsza jest chłodna i stabilna temperatura, zwykle między 4 a 7 °C. Pomieszczenie musi być zabezpieczone przed mrozem, ponieważ przemrożenie uszkadza owoce. Jabłka źle znoszą temperatury poniżej 2,8 °C, gruszki wytrzymują nawet około 0 °C.

Ważna jest również dobra cyrkulacja powietrza, ciemność, lekko wilgotne środowisko oraz ochrona przed gryzoniami. Jeśli przechowalnia jest zbyt sucha albo zbyt ciepła, owoce zaczynają wysychać i tracą jędrność. Z kolei w słabo wentylowanym miejscu rośnie ryzyko gnicia i rozwoju pleśni.

Prawidłowa procedura układania owoców

Najpierw trzeba dobrać odpowiednie pojemniki. Dobrze sprawdzają się skrzynki transportowe, płytkie drewniane skrzynki, regały z prześwitami lub inne opakowania, które umożliwiają przepływ powietrza z boków i od góry. Właśnie ruch powietrza pomaga ograniczyć rozwój chorób i zatrzymywanie wilgoci na powierzchni owoców.

Do przechowywania wybiera się wyłącznie owoce zdrowe, bez obić i uszkodzeń, najlepiej średniej wielkości i z ogonkiem. Owoce zebrane tuż przed pełną dojrzałością są zwykle najodpowiedniejsze do przechowywania. Uszkodzone sztuki lepiej zużyć w pierwszej kolejności, ponieważ w przechowalni szybko uległyby zepsuciu.

Owoce warto rozłożyć w jednej warstwie tak, aby się nie stykały. Każde obicie lub ucisk może później spowodować powstanie ognisk gnicia. W przypadku jabłek czasem możliwe jest też ostrożne układanie warstwowe, ale zawsze trzeba zachować odpowiednią wentylację. Z owocami należy obchodzić się delikatnie już podczas zbioru i przenoszenia do przechowalni.

Poszczególne odmiany powinny być rozdzielone, ponieważ nie dojrzewają w tym samym tempie. Jeśli leżą razem, owoce dojrzewające szybciej mogą przyspieszać dojrzewanie pozostałych. Warto opisywać skrzynki, aby było jasne, co należy zjeść wcześniej, a co później.

Regularna kontrola to klucz do sukcesu

Przechowywane owoce trzeba regularnie przeglądać. Gruszki dojrzewają i przejrzewają bardzo szybko, dlatego wymagają niemal codziennej kontroli. W cieplejszym miejscu wyraźniej miękną podczas dojrzewania, w chłodnej przechowalni dojrzałość częściej zdradza subtelna zmiana barwy. Gdy dojrzeją, warto przenieść je na dzień lub dwa do domu, gdzie zmiękną do stanu konsumpcyjnego.

Kiedy jedna skrzynka osiągnie optymalną dojrzałość, dobrze jest wynieść ją z przechowalni. Uwalniane gazy mogłyby bowiem przyspieszyć dojrzewanie pozostałych owoców. Wszystkie sztuki z oznakami gnicia trzeba natychmiast usuwać, by infekcja nie rozprzestrzeniała się dalej.

Jak jeszcze wydłużyć przechowywanie

Dłuższą trwałość można uzyskać także dzięki dodatkowym zabiegom. Czasem pomaga owijanie jabłek pojedynczo w papier, na przykład gazetowy albo bibułkę. Ta metoda może wydłużyć przechowywanie, ale utrudnia regularną kontrolę, która i tak jest bardzo ważna.

Jeżeli nie ma odpowiedniej piwnicy ani innego chłodnego miejsca, mniejszą ilość jabłek można przechować także w lodówce. W takim przypadku warto włożyć kilka kilogramów owoców do plastikowej torebki, zrobić w niej kilka otworów i górę pozostawić tylko luźno zagiętą, aby powietrze mogło krążyć. W ten sposób owoce można zachować przez kilka tygodni.

Niektóre gruszki można pozostawić luzem także w szufladzie na warzywa w lodówce, co spowalnia ich dojrzewanie. Może to być szczególnie przydatne, gdy trzeba stopniowo zużywać owoce na różnych etapach dojrzałości.

Najczęstsze problemy podczas przechowywania

Najczęstszym problemem jest gnicie. Choroby grzybowe atakują przede wszystkim owoce uszkodzone i rozprzestrzeniają się głównie tam, gdzie brakuje odpowiedniej wentylacji. Dlatego ważne jest, aby co roku dokładnie czyścić pomieszczenie oraz pojemniki do przechowywania. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia takich chorób jak brunatna zgnilizna czy szara pleśń.

Nie każda zmiana wyglądu oznacza jednak porażenie grzybem. Na owocach mogą pojawiać się także zaburzenia powstające w trakcie przechowywania. Ciemne plamy na skórce mogą mieć związek z gazami, które owoce same wydzielają. Innym zaburzeniem są zapadnięte brązowe plamy w miąższu, często wiązane z niedoborem wapnia.

U jabłek przechowywanych w plastikowych opakowaniach może pojawić się przebarwienie miąższu w okolicy gniazda nasiennego na skutek gromadzenia się dwutlenku węgla. Czasem miąższ ma szklisty wygląd, co wiąże się z zaburzeniem rozmieszczenia soków w owocu. U gruszek i pigw może wystąpić także brunatnienie wewnętrzne, którego przyczyna nie zawsze jest jednoznaczna, ale często ma związek zarówno z warunkami wzrostu, jak i z samym przechowywaniem.

Owoce mogą też wysychać i marszczyć się. Zwykle jest to spowodowane zbyt wysoką temperaturą lub niedoborem wilgotności powietrza. Pomóc może okazjonalne zwilżenie posadzki w przechowalni albo przechowywanie jabłek w odpowiednim opakowaniu, które ogranicza utratę wilgoci. Oczywistością jest również ochrona przed myszami, szczurami i innymi szkodnikami, które mogą szybko zniszczyć plony.

Staranny wybór zdrowych owoców, chłodne stabilne warunki i regularna kontrola decydują o tym, czy owoce z ogrodu zachowają jakość aż do zimy.

Źródło: Rhs, Gardener’s World , Pestrazahrada.cz