De eend die 150 eieren legt en je tuin bewaakt tegen slakken

De Indische loopeend is een eend die meteen opvalt door haar rechtopstaande houding die aan een pinguïn doet denken. In de tuin is ze echter niet alleen voor de sier. Het is een goed leggend ras en met goede verzorging kan ze van het voorjaar tot en met het najaar ongeveer 150 eieren leggen. Veel houders nemen haar vooral als natuurlijke bescherming tegen slakken, omdat loopeenden hun aanwezigheid sterk kunnen terugdringen tot een minimum. Tegelijk zijn ze rustig en vriendelijk, waardoor mensen ze vaak zonder zorgen in de buurt van kinderen houden. In sommige huishoudens helpen ze bovendien bij het onderhoud van de ren, omdat ze tijdens het grazen hardnekkige onkruiden, waaronder zevenblad, kunnen verzwakken, en ze kunnen ook een bron zijn van wat lichter vlees.

Uiterlijk, grootte en kleur

Een woerd weegt meestal rond de 2 kilogram, eenden zijn vaak iets kleiner. Bij raszuivere dieren bestaan meerdere kleurvariëteiten, van wit en zwart tot bruine of blauwachtige tinten en verschillende wildkleurvarianten. De kleur van het verenkleed hangt vaak samen met de kleur van de snavel en poten. In de praktijk kom je echter heel vaak dieren tegen met gemengde kleuren door kruising van verschillende kleurslagen. Bij goede verzorging kunnen ze ongeveer 12 tot 15 jaar oud worden, dus het is een langdurige verantwoordelijkheid.

Ren en vrije beweging in de tuin

Indische loopeenden hebben ruimte nodig. Ideaal is dat ze door de hele tuin kunnen lopen en dat het terrein met een omheining is beveiligd. Een klein, afgesloten binnenplaatsje waar snel modder ontstaat, is voor hen ongeschikt. ’s Ochtends gaan ze meestal enthousiast op ronde, ze doorzoeken mulch, testen de grond met hun snavel en laten kleine kuiltjes achter. Ze zoeken niet alleen slakken, maar ook andere ongewervelden, zoals larven, wormen, vliegen, kevers of regenwormen. Ze kunnen zelfs even loskomen van de grond en insecten uit de lucht happen als de kans zich voordoet.

Wat ze doen met sier- en groenteplanten

Door hun lagere gewicht richten ze meestal minder schade aan in siervakken dan zwaarder pluimvee. Groenten zoeken ze doorgaans niet doelbewust op, maar het kan gebeuren dat ze bij het controleren op slakken tere jonge plantjes platlopen, zeker als je een grotere groep houdt. Sommige soorten interesseren ze niet, maar andere kunnen ze juist heerlijk vinden en dan kunnen ze ze snel kaalplukken. Een praktische oplossing is om aantrekkelijke bedden te beschermen met een eenvoudige barrière, bijvoorbeeld een lage omranding van takken. Als je een zone wilt afbakenen waar ze niet mogen komen, is een laag hek van ongeveer 40 centimeter vaak al voldoende; dat respecteren ze doorgaans.

Voer moet goed zijn en altijd beschikbaar

De basis is kwalitatief goed voer dat ze doorlopend tot hun beschikking moeten hebben. Beproefd zijn complete korrels voor eenden, aangevuld met graan, meestal tarwe. Ook de aanvoer van calcium is belangrijk, dus schelpengrit is handig en in de legperiode ook fijngestampte eierschalen. Naast de voerbak loont het om een bak met rivierzand neer te zetten; dat helpt in de spiermaag bij het vermalen van het voer. Het menu kun je af en toe afwisselen met geweekt brood, gekookte rijst of pasta, maar altijd zonder kruiden of zout. Restjes gekruid eten zijn ongeschikt en eenden laten die meestal toch staan.

Water om te baden én om hapjes weg te spoelen

Loopeenden hebben water nodig, maar geen vijver. Een kleinere bak volstaat, bijvoorbeeld een oude badkuip of een kinderbadje van plastic, waaruit ze veilig weer naar buiten moeten kunnen. Baden hoort bij hun hygiëne en veerverzorging; in het water paren ze ook graag en zichtbaar genieten ze ervan. Cruciaal is ook water bij het voeren, want eenden spoelen bijna elke hap weg, en dat geldt dubbel bij het eten van kleverige slakken.

Een nachthok als zekerheid voor de nacht

Indische loopeenden zijn groepsdieren, daarom is het verstandig om minimaal twee dieren te nemen, zodat ze niet alleen zijn. ’s Nachts hebben ze een veilig nachthok nodig, meestal van hout, met een droge bodembedekking van houtkrullen, zaagsel, stro of hooi. Als richtlijn rekent men ongeveer 1 m² per twee loopeenden; bij het opfokken van jongen is meer ruimte nodig. Het hok moet regelmatig worden schoongemaakt en droog gehouden. Overdag kunnen ze ook een flinke regenbui aan, maar slapen moet beschermd zijn tegen wind, vorst en vooral tegen roofdieren.

In de winter is het belangrijk dat er in de ren geen blijvende modder is. Die kan aan de poten vastvriezen en kreupelheid veroorzaken, in ernstigere gevallen zelfs blijvende problemen. Loopeenden vrij in de tuin laten overnachten of in een niet-afgesloten schuilplek is een risico, want vroeg of laat kan er een steenmarter, vos of ander roofdier opduiken. ’s Nachts veilig opsluiten is daarom verstandige preventie, net als bij kippen.

Uitbroeden en oudergedrag

Vaak wordt gezegd dat Indische loopeenden geen sterke broeddrang hebben en dat men in de grootschalige houderij daarom leunt op broedmachines. In de praktijk zijn er echter ook eenden die de eieren zelf uitbroeden en voorbeeldig voor de kuikens zorgen. Het broeden duurt ongeveer 28 dagen. Soms is ook het gedrag van de woerd opmerkelijk: in de broedperiode blijft hij in de buurt, alsof hij de wacht houdt. Als de groep tijdelijk minder door de tuin trekt, kan het bovendien gebeuren dat slakken zich vanuit de omgeving weer vaker laten zien, omdat de dagelijkse ‘inspectieronde’ even verslapt.

Oorsprong van het ras en waarom hij er zo uitziet

De Indische loopeend is een gedomesticeerde vorm van de wilde eend en haar wortels liggen in Zuidoost- en Oost-Azië. Het is een oud ras dat deels ook door natuurlijke kruisingen ontstond, zonder doelgerichte sturing door de mens. Eenden met een opvallend rechtop gedragen houding kwamen waarschijnlijk al in de 16e eeuw in Europa terecht, toen zeelieden ze op schepen meenamen als praktische bron van eieren en vlees. Het huidige typische uiterlijk, met een bijna verticaal gedragen, flesvormig lichaam, poten die verder naar achteren geplaatst zijn en een kop met een langere, platte voorpartij, werd later verder gevormd door fokkerij in Engeland en Duitsland in de 19e en 20e eeuw. Juist deze lichaamsbouw maakt hun verrassend snelle beweging over land mogelijk, waardoor ze in de tuin zulke efficiënte voedselzoekers zijn.

Bron: Runner Duck, Fresh Eggs Daily, Pestrá zahrada, Pestrazahrada.cz