Calciumtekort voorkomen bij tomaten en appels

Om planten goed te laten groeien, stress te laten doorstaan, plagen te weerstaan en een smakelijke oogst te geven, hebben ze een goed uitgebalanceerde voeding nodig. Naast de basisvoedingsstoffen bestaan er ook elementen zonder welke een plant er nog even gezond uit kan zien, maar de vruchten vervolgens kwaliteit verliezen. Een van de belangrijkste is calcium. Als het ontbreekt, zie je dat aan typische vlekken en afstervend weefsel, dat mensen vaak ten onrechte aanzien voor schimmelziekten. Het resultaat zijn vruchten die er beschadigd uitzien en vaak worden weggegooid.

Balans is doorslaggevend, zowel tekort als teveel is schadelijk

Voor voedingsstoffen geldt een eenvoudige regel: er mag er niet te weinig zijn, maar ook niet te veel. Calciumtekort komt vaker voor op zure en droge bodems, omstandigheden die je tot op zekere hoogte kunt beïnvloeden door de pH te corrigeren en regelmatiger water te geven. Het probleem ontstaat echter vaak niet alleen in de bodem, maar direct in de plant, omdat de opname van calcium geblokkeerd kan worden door ongeschikte bemesting.

Wie is meestal de boosdoener

Opmerkelijk genoeg ligt de oorzaak vaak niet bij calcium zelf, maar bij andere belangrijke elementen. Typisch gaat het om kalium en ook stikstof. Als die in grote hoeveelheden of te vaak worden gegeven, kunnen ze verhinderen dat de plant calcium goed opneemt en naar de weefsels transporteert waar het nodig is.

Typische symptomen van calciumtekort op de vruchten

Calciumtekort is het best zichtbaar bij vruchtgroenten en bij appels. Bij tomaten en paprika’s treedt afsterving van het bloesemeinde op, dus bloesemendrot, dat geleidelijk overgaat in donkere vlekken. Bij appels ontstaat een fysiologische afwijking die bekendstaat als bitter pit, waarbij op de schil donkere, ingezonken vlekken verschijnen. Op het eerste gezicht kan dit op een infectie lijken, maar de oorzaak is voedinggerelateerd.

Tomaten en paprika’s, vlekken die verergeren afhankelijk van het weer

Bij tomaten is de plek in het begin vaak waterig, later bruin tot zwart, scherp begrensd en licht ingezonken. Bij paprika’s verschijnt de bruinige beschadiging vooral aan de punt van de vrucht. Bij droogte drogen de vlekken eerder in, maar bij hogere luchtvochtigheid kunnen ze gaan rotten, waardoor de vruchten snel in waarde dalen.

Hoe je calcium aanvult en voorkomt dat je het voor planten blokkeert

De basis is om overmatige kaliumbemesting te beperken en het ook met stikstof niet te overdrijven. Kalium werkt antagonistisch ten opzichte van calcium, het remt dus de opname, en een vergelijkbaar effect kan ook optreden bij hoge doseringen stikstofmeststoffen. Vaker organisch bemesten kan helpen, omdat dit een betere opname van voedingsstoffen ondersteunt, en ook het kiezen van de juiste stikstofvorm.

Stikstof ja, maar slim

Als je stikstof moet bijgeven, loont het om te kiezen voor een vorm die tegelijk ook calcium aanvoert. Een voorbeeld is kalksalpeter met wateroplosbaar calcium, die je ook preventief kunt gebruiken op plekken waar de problemen zich regelmatig herhalen.

Bitter pit bij appels en zomerse preventie

Bij appels pak je preventie tijdig aan, vaak al in juli. In gebieden met herhaalde aantasting worden meerdere bespuitingen toegepast met een interval van ongeveer 10 tot 14 dagen, zodat er geleidelijk calcium in de vruchten terechtkomt en de vlekvorming zich niet ontwikkelt.

Hoe je een teveel aan calcium herkent en waarom dat ook een probleem is

Bij planten zijn directe symptomen van een calciumoverschot moeilijker te beschrijven; vaker wordt het probleem zichtbaar in de bodem. Bij onjuist bekalken of verkeerd gekozen bemesting kan er te veel calcium aanwezig zijn en gaan planten vergelen. Een overschot blokkeert bovendien de opname van andere elementen, met name ijzer en zink, waardoor problemen elkaar kunnen versterken. De beste zekerheid geeft een bodemanalyse of een analyse van plantweefsel, op basis waarvan je de voeding weer in balans kunt brengen.

Bron: RHS, NKZ, The Spruce, Pestrazahrada.cz