Kwitnący szczypiorek nie jest do wyrzucenia sprawdź, jak wykorzystać go w pełni

Szczypiorek należy do najbardziej wdzięcznych ziół. Rośnie niemal sam, długo się utrzymuje, a w kuchni nadaje potrawom delikatnie cebulowy, czasem wręcz czosnkowy akcent. Gdy jednak na początku lata pojawiają się fioletowe, kuliste kwiatostany, wielu ogrodników popełnia ten sam błąd. Kwiaty bez namysłu obcina i wyrzuca albo zostawia je tak długo, aż roślina zawiąże nasiona i zacznie rozprzestrzeniać się po grządkach bardziej, niż byśmy chcieli.

W rzeczywistości z kwitnącego szczypiorku można wycisnąć znacznie więcej. Kwiaty są jadalne, dekoracyjne i jednocześnie pożyteczne dla zapylaczy. Wystarczy tylko wiedzieć, kiedy ciąć, a kiedy lepiej zostawić kilka kwiatów.

Kiedy szczypiorek kwitnie i co dzieje się potem

Okres kwitnienia najczęściej przypada od maja do sierpnia. Zależy to od pogody i od tego, gdzie uprawiasz szczypiorek. W cieplejszych rejonach zacznie kwitnąć wcześniej, w wyżej położonych i chłodniejszych miejscach może ruszyć później. Kwiaty pojawiają się stopniowo: najpierw w środku kępy, a później także na kolejnych pędach.

Gdy kwiaty przekwitną, roślina przekierowuje energię na wytwarzanie nasion. To praktyczne, jeśli chcesz szczypiorek rozmnażać, ale mniej korzystne, jeśli uprawiasz go głównie dla delikatnych liści. Dodatkowo kwitnący szczypiorek często wytwarza twardsze pędy, a smak bywa ostrzejszy.

Prawidłowe cięcie szczypiorku, aby liście pozostały delikatne

Jeśli zależy ci przede wszystkim na zbiorze młodych liści, opłaca się ciąć regularnie. Najlepiej mniej więcej co dwa–trzy tygodnie, gdy odrośnie do około 15–20 cm. Tnij nisko, ale nie przy samych korzeniach: zostaw około 2–3 cm, aby szczypiorek szybko odbił.

Jeżeli zaniedbałeś cięcie i szczypiorek zakwitł, po przekwitnięciu często najlepiej ściąć całą kępę. To pobudzi roślinę do wypuszczenia świeżych, zielonych przyrostów. Przy odpowiedniej ilości składników pokarmowych i wilgoci czasem może pojawić się nawet drugie, słabsze kwitnienie.

Najczęstszy błąd to pozwolić, by kwiaty wydały nasiona, mimo że nie chcesz rozmnażać szczypiorku. Wtedy może on łatwo rozsiać się w miejsca, w których wcale go nie potrzebujesz.

Dlaczego nie wyrzucać kwiatów są jadalne i zaskakująco przydatne

Kwiaty szczypiorku to nie tylko ozdoba. Mają delikatny, cebulowy smak i można je wykorzystać zarówno jako przyprawę, jak i dekorację. Od strony odżywczej znajdziesz w nich szereg witamin, zwłaszcza C, A i K, a także witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy. Nie brakuje też składników mineralnych, takich jak potas i wapń, oraz antyoksydantów.

Jeśli ich smak ci nie odpowiada, możesz mimo wszystko zostawić je na rabacie. Są bardzo atrakcyjne dla pszczół i innych zapylaczy, a z punktu widzenia bioróżnorodności kilka kwitnących kęp w ogrodzie to duży plus. A kiedy je zetniesz, sprawdzą się też jako dekoracja na stół lub do wazonu.

Korzyści zdrowotne, z którymi wiąże się kwiat szczypiorku

Kwiaty szczypiorku zawierają przeciwutleniacze, w tym flawonoidy oraz związki typu kwercetyna, które pomagają organizmowi radzić sobie ze stresem oksydacyjnym. Dlatego przypisuje się im wsparcie w profilaktyce niektórych problemów cywilizacyjnych, szczególnie dotyczących serca i naczyń krwionośnych. Charakterystyczne dla rodzaju Allium związki siarkowe są też wymieniane ze względu na działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe.

W kwiatach znajduje się także niewielka ilość choliny, związanej z prawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego. Poza tym wspomina się o karotenoidach luteinie i zeaksantynie, kojarzonych ze wsparciem wzroku i ochroną siatkówki, zwłaszcza w starszym wieku. Traktuj to jako miły bonus do urozmaiconej diety, a nie cudowną terapię.

Jak wykorzystać kwiaty szczypiorku w kuchni i w ogrodzie

Delikatna dekoracja na gotowe dania

Wystarczy rozebrać kulisty kwiatostan na pojedyncze, drobne kwiatuszki i posypać nimi sałatkę, pastę kanapkową albo gotowe danie. Zyskasz efektowny wygląd i lekkie doprawienie bez potrzeby dodawania kolejnej porcji cebuli.

Domowe masło ze szczypiorkiem

Miękkie masło wymieszaj z posiekanymi łodyżkami i kwiatami, dopraw solą i odstaw na chwilę, by smaki się przegryzły. Pasuje do pieczywa oraz jako baza pod mięso lub ryby. Możesz też przechowywać je w chłodzie i używać stopniowo.

Pesto z kwiatów szczypiorku

Kwiaty można zblendować z olejem oraz pestkami lub orzechami, dodać liściastej zieleniny i doprawić twardym serem oraz odrobiną cytryny. W efekcie powstaje aromatyczny sos do makaronu, do sałatek albo jako marynata.

Ocet z fioletowym odcieniem

Kwiaty lekko ugnieć, włóż do zamykanego słoika i zalej białym lub jabłkowym octem tak, aby były całkowicie zanurzone. Po około dwóch tygodniach w ciemnym miejscu przecedź. Ocet nabierze delikatnego cebulowego smaku i ciekawej barwy, która ożywi dressingi i marynaty.

Prosty naturalny oprysk

Kwiaty i liście można krótko podgotować w wodzie, ostudzić i przecedzić. Wieczorem taki wyciąg da się zastosować jako wspomagający oprysk przeciw niektórym problemom grzybowym, typowo na roślinach podatnych na mączniaka. Nie jest to zamiennik profesjonalnych preparatów, raczej łagodne uzupełnienie profilaktyki.

Kiedy zostawić kwiaty, a kiedy lepiej je usunąć

Jeśli chcesz mieć szczypiorek przede wszystkim na delikatne liście, obcinaj kwiaty na bieżąco i nie pozwalaj im wydać nasion. Jeżeli zależy ci także na zapylaczach i większej różnorodności w ogrodzie, pozwól rozkwitnąć kilku kwiatostanom, a resztę zetnij. Dzięki temu utrzymasz kępę w dobrej kondycji, ograniczysz niekontrolowane rozsiewanie, a jednocześnie zyskasz jadalny surowiec, którego szkoda wyrzucać.

Źródło: Záhrada, Gardening Know How, Pestrazahrada.cz