Dahlia’s bloeien van de zomer tot de herfst maar dit mag je niet doen

Dahlia’s behoren tot de dankbaarste knolplanten en kunnen in de tuin stralen van de zomer tot diep in de herfst. Ze komen uit Mexico en in ons klimaat kunnen ze zonder bescherming niet buiten in de grond overwinteren, maar toch zijn ze geliefd door hun lange bloeiperiode, sprekende kleuren en enorme variatie. Met de juiste verzorging belonen ze je met tientallen bloemen en gezonde knollen die je probleemloos tot het volgende seizoen kunt bewaren.

Een enorme variatie aan rassen en bloemvormen

Het geslacht Dahlia omvat tientallen botanische soorten en een gigantisch aantal veredelde cultivars. Het kleurenspectrum is bijna onbegrensd: van sneeuwwit via geel, oranje en rood tot diep paars, vaak ook in tweekleurige of gestreepte combinaties. Alleen echt intens blauw is zeldzaam.

Ook de groeiwijze verschilt sterk. Lage rassen zijn ideaal voor potten of langs de rand van borders, terwijl hoge typen echte blikvangers vormen en bovendien uitstekend geschikt zijn als snijbloem. De bloemen kunnen klein zijn, maar ook zeer groot: afhankelijk van het ras gerust meer dan twintig centimeter in doorsnee. Qua bloeiwijze worden dahlia’s ingedeeld in meerdere groepen, zoals pompon-, cactus-, pioen- of anemoonbloemige dahlia’s, waardoor vrijwel elke liefhebber iets vindt dat past bij verschillende tuinstijlen.

Standplaats en bodem bepalen het succes

Zon is het belangrijkst. Dahlia’s hebben een lichte plek nodig, bij voorkeur met minstens zes uur directe zon per dag. Een standplaats die beschut is tegen harde wind is ook gunstig, want hoge stelen met zware bloemen kunnen gemakkelijk knakken.

De grond moet voedzaam, leemachtig en tegelijk goed doorlatend zijn. Dahlia’s houden niet van langdurige nattigheid, omdat de knollen dan snel gaan rotten. Heb je zware kleigrond, werk dan compost, wat turf en een kleine hoeveelheid zand in om de structuur en drainage te verbeteren.

Het juiste plantmoment en stap-voor-stap planten

Wees niet te vroeg met het planten van de knollen. Plant pas na de late nachtvorst, meestal in mei, wanneer de grond is opgewarmd tot ongeveer 15 °C. Te vroeg planten in koude grond leidt vaak tot een trage start, extra risico op rot en beschadiging van jonge scheuten door kou.

Maak een plantgat van ongeveer 10 tot 15 cm diep. Een dun laagje compost onderin is prima, maar zorg dat de knol niet direct in geconcentreerde voeding ligt. Leg de knol met de hals (de "kroon") naar boven en dek af met aarde; in het begin is ongeveer vijf centimeter voldoende. Houd de plantafstand afhankelijk van het ras aan: kleinere typen mogen dichter op elkaar, bij forse dahlia’s laat je meer ruimte zodat er genoeg licht en lucht bij kan en schimmelproblemen minder kans krijgen.

Water geven, bemesten en steun tijdens het seizoen

Dahlia’s hebben tijdens groei en bloei behoorlijk wat dorst. Op hete dagen hebben ze regelmatig en ruim water nodig, maar geef liefst bij de wortels en niet over het blad. Natte bladeren en bloemen vergroten de kans op schimmelziekten, zeker als het ’s avonds afkoelt en het gewas lang vochtig blijft.

Hogere rassen kun je het beste opbinden. Steun met bamboestokken of stevige plantenstokken verkleint het risico op knakken bij wind of na regen aanzienlijk. Bind geleidelijk op en met beleid, zodat de stengel niet wordt afgekneld.

Voor rijke bloei is voeding belangrijk. In het begin van het seizoen werkt een meststof met wat meer stikstof goed om bladgroei op gang te brengen. Zodra de plant knoppen gaat vormen, stap je beter over op een meststof met meer kalium, die de bloei en het afharden van het weefsel ondersteunt. Verwijder ook regelmatig uitgebloeide bloemen; zo steekt de plant geen energie in zaadvorming en blijft ze langer doorbloeien.

Toppen voor meer bloemen

Wil je een compactere plant en meer bloemen, dan kun je jonge planten toppen op ongeveer 30 cm hoogte. Dat stimuleert vertakking. Bij sommige rassen kun je ook het aantal zijscheuten licht sturen, zodat de plant niet te veel zwakke stelen vormt en de bloemen mooi van kwaliteit blijven.

Wat je in de herfst met dahlia’s doet

Zodra de eerste nachtvorst het bovengrondse deel heeft geraakt en het blad zwart wordt, is het tijd om de knollen aan te pakken. Te vroeg rooien is niet ideaal, omdat de knollen dan nog niet voldoende zijn afgerijpt en minder goed bewaren. Meestal knip je eerst het loof enkele centimeters boven de grond af en rooi je daarna de knollen voorzichtig, bij voorkeur met een spitvork, om de hals zo min mogelijk te beschadigen. Juist die hals is het kwetsbare deel dat bepaalt of de knol in het voorjaar weer kan uitlopen.

Knollen veilig en zonder verlies binnen laten overwinteren

Maak de knollen na het rooien schoon van losse aarde en laat ze kort drogen op een luchtige plek, beschut tegen regen en felle zon. Leg ze daarna in een krat of kartonnen doos en strooi er materiaal tussen dat uitdroging tegengaat, zoals turf, zaagsel, houtkrullen of vermiculiet. Belangrijk is dat de knollen niet in hermetisch afgesloten plastic zitten; dan gaan ze snel broeien en schimmelen.

De ideale bewaarplek is droog, vorstvrij en koel; vaak wordt ongeveer 5 tot 8 °C aangeraden. Te warm zorgt voor uitdroging en vroegtijdig uitlopen, te koud vergroot juist de kans op bevriezing en daarna rot. Controleer de knollen in de winter af en toe. Worden sommige zacht en gaan ze rotten, snijd het aangetaste deel weg zodat het probleem zich niet verspreidt. Kreuken de knollen juist sterk, dan is de opslag te droog en helpt het om het vulmateriaal heel licht te bevochtigen.

Wanneer en hoe je knollen deelt

Het delen van de knollen kan in de herfst na het rooien of pas in het voorjaar. Voor veel tuiniers is delen in het voorjaar eenvoudiger, omdat je dan beter ziet waar de groeiknoppen zitten. Elk levensvatbaar deel moet een knop hebben, anders groeit er geen nieuwe plant uit. Laat snijvlakken bij voorkeur een nacht indrogen, zodat ze kunnen "verkurken". Werk met een scherp mes en maak je gereedschap tussendoor schoon, zodat je geen ziektes tussen planten overdraagt.

Dahlia’s in de grond laten, of altijd rooien

In ons klimaat is het het zekerst om de knollen voor de winter te rooien en op te slaan. Dahlia’s zijn gevoelig voor bevriezing én voor langdurige vochtigheid, omdat hun knollen eerder op aardappels lijken dan op stevige, winterharde bollen. In warmere streken met zachte winters wordt soms geprobeerd ze in de grond te laten, maar dat blijft een gok op het weer. Kies je toch voor deze methode, knip dan na het afsterven het gewas laag af en isoleer de plek goed, bijvoorbeeld met droog blad of stro. Bij dahlia’s in potten of in verhoogde bakken is het risico op bevriezing nog groter, omdat kou ook via de zijkanten inwerkt; dan is het veiliger om de potten vorstvrij weg te zetten of de knollen eruit te halen en op te slaan.

Dahlia’s in de border en als snijbloem

Dahlia’s combineren makkelijk met eenjarigen en vaste planten en verbinden de tuin van hoogzomer tot herfst. Ze passen bij planten met vergelijkbare lichtbehoefte die een zonnige standplaats waarderen, zoals zonnehoed (Echinacea), Rudbeckia, kattenkruid (Nepeta) of asters. Ze staan prachtig in landelijke beplantingen, maar ook in moderne borders, waar ze kleuraccenten kunnen geven langs paden of achter lagere planten.

Een groot pluspunt is ook hun waarde als snijbloem. Als je bloemen regelmatig snijdt en tegelijk uitgebloeide koppen wegneemt, maakt de plant doorgaans nieuwe knoppen aan en wordt de bloei verlengd. Met de juiste aanplant, voeding en winteropslag zijn dahlia’s jaar na jaar een betrouwbare sieraad in de tuin.

Bron: Swan Island Dahlias, The Spruce , Pestrazahrada.cz