Jak wybrać drewno opałowe, które najdłużej ogrzeje dom, odpowiedź kryje prosty test

Jeśli ogrzewasz dom drewnem, ogromne znaczenie ma to, jaki gatunek wybierzesz. Nie każde drewno pali się równie dobrze i nie każda szczapa odda tyle samo ciepła. O jakości drewna opałowego decydują głównie dwie rzeczy: gęstość i zawartość wody. Im drewno jest twardsze (gęstsze) i bardziej suche, tym lepiej się spala i tym więcej ciepła potrafi oddać w piecu, kominku lub kotle na drewno.

Ogólnie przyjmuje się, że drewno twarde jest do ogrzewania lepsze niż miękkie. Wynika to z większej gęstości, a także mniejszej zawartości żywicy czy smoły. To jednak nie znaczy, że drewno miękkie jest bezużyteczne. Sprawdza się na przykład do szybkiego rozpalania lub na krótsze palenie, trzeba tylko liczyć się z tym, że spali się szybciej.

Drewno twarde i miękkie w paleniu

Gatunki drewna według wartości opałowej

Duże różnice występują nie tylko między drewnem twardym i miękkim, ale także pomiędzy poszczególnymi gatunkami. Wartość opałowa mówi o tym, ile ciepła drewno oddaje podczas spalania. Często podaje się też porównanie z olejem opałowym, dzięki czemu łatwiej oszacować realną wydajność.

Drewno o wysokiej wartości opałowej

Do grupy o najwyższej wartości opałowej w naszych warunkach należą przede wszystkim grab, robinia akacjowa, buk, dąb, jesion oraz drewno z drzew owocowych, na przykład jabłoni czy gruszy. Te twarde i gęste gatunki palą się wolno, dają wysoki uzysk ciepła i tworzą długotrwały żar. Są więc najlepszym wyborem do regularnego i intensywnego ogrzewania domu zimą, o ile są właściwie wysuszone, a ich wilgotność nie przekracza około 20%.

Drewno o średniej wartości opałowej

Do średniej kategorii wartości opałowej można zaliczyć na przykład brzozę, modrzew, klon, wiąz, czereśnię lub daglezję. Gatunki te zapewniają zrównoważony kompromis między wartością opałową, czasem spalania i dostępnością. To dobry wybór do typowego ogrzewania domu, zwłaszcza gdy trudniej o bardziej kaloryczne gatunki, takie jak grab, buk, dąb czy robinia akacjowa.

Drewno o niższej wartości opałowej

Co dokładnie oznacza wartość opałowa

Wartość opałowa to parametr mówiący, ile ciepła powstaje ze spalenia drewna. Nie chodzi więc tylko o to, jak długo się pali, ale jak skutecznie ogrzewa pomieszczenie. Dla ogrzewania domu to jeden z najważniejszych wskaźników. Gęste drewno twarde o niskiej wilgotności jest pod tym względem najbardziej pewne i często daje lepszą relację między ilością składowanego drewna a realnym efektem grzewczym.

Miary drewna opałowego

Świeżo ścięte drewno często zawiera nawet połowę swojej masy w postaci wody. Takie drewno nie nadaje się do spalania. Przed użyciem powinno wyschnąć do wilgotności około 20–25%. Jeśli ma powyżej 25%, jest wciąż zbyt mokre i nie powinno trafiać ani do pieca, ani do kominka.

Polana najlepiej porąbać jak najszybciej po ścięciu, bo mokre drewno rozłupuje się łatwiej niż całkiem suche. Po rozłupaniu trzeba ułożyć je w przewiewnym miejscu osłoniętym przed deszczem i pozostawić do sezonowania co najmniej na sześć miesięcy. W przypadku niektórych gatunków lepszy będzie dłuższy czas suszenia, nawet do jednego roku.

Jak poznać, że drewno jest dobrze wysuszone

Prawidłowo sezonowane drewno opałowe ma kilka typowych cech. Końce polan są zwykle ciemniejsze i często widać na nich pęknięcia. Suche drewno jest też lżejsze, niż można by się spodziewać. Gdy uderzysz o siebie dwa kawałki, nie usłyszysz tępego dźwięku, lecz raczej wyraźne, ostre „kliknięcie” przypominające brzęk.

Jeśli z końców polan podczas palenia ulatnia się para albo drewno syczy, nie jest jeszcze dostatecznie suche. W takiej sytuacji lepiej pozwolić mu doschnąć. Mokre drewno grzeje mniej efektywnie, bardziej dymi i sprzyja zarastaniu przewodów spalinowych.

Praktyczne wskazówki na bezpieczne i rozsądne palenie

Drewno miękkie można palić w piecu, ale lepiej nadaje się na rozpałkę albo do krótkotrwałego palenia. Twarde gatunki, takie jak dąb, buk, grab, klon czy hikora, są lepsze tam, gdzie zależy Ci na długim spalaniu i stabilnym cieple. Popiół drzewny nie musi być odpadem, bo może znaleźć dodatkowe zastosowanie w domu lub w ogrodzie.

Ważne jest też kupowanie drewna ze źródeł lokalnych. Transport drewna opałowego na większe odległości może sprzyjać rozprzestrzenianiu szkodników i chorób drzew. W niektórych rejonach taki przewóz bywa nawet ograniczony albo zakazany. Lokalny zakup jest więc rozsądniejszy zarówno z punktu widzenia ochrony przyrody, jak i często także ceny oraz dostępności.

Które drewno należy do najlepszych

Za ścisłą czołówkę wśród drewna opałowego zwykle uznaje się twarde gatunki liściaste, przede wszystkim grab, buk, dąb, jesion oraz robinię akacjową. Mają wysoką wartość opałową, palą się długo i dają stabilny żar, dlatego świetnie sprawdzają się do ogrzewania w chłodnych miesiącach. Bardzo dobrze może jednak wypaść także inne, łatwo dostępne drewno, o ile jest odpowiednio wysuszone. W praktyce liczy się bowiem nie tylko gatunek, ale też sposób przygotowania, czas sezonowania oraz warunki przechowywania.

Najlepsze drewno opałowe nie musi więc być wyłącznie najtwardsze, lecz przede wszystkim prawidłowo porąbane, dobrze wysuszone i przygotowane do bezpiecznego spalania. Jego wilgotność idealnie nie powinna przekraczać 20%. To właśnie połączenie odpowiedniego gatunku i właściwego przygotowania zapewni wydajne, oszczędne i komfortowe ogrzewanie domu.

Źródło: Almanac, Mortimers Fuels, Pestrazahrada.cz