Bylina bodziszek zamieni rabatę i trudne miejsca w piękny dywan kwiatów

Kto komponuje rabaty bylinowe, często natrafia na zmienne trendy. Niektóre rośliny na kilka lat stają się ogrodowymi gwiazdami, by później ustąpić miejsca kolejnej fali nowości. Bodziszek, czyli rodzaj Geranium, do tej kategorii nie należy. Przeciwnie, od lat udowadnia, że potrafi dopasować się niemal do każdego stylu nasadzeń. Wygląda naturalnie w romantycznym ogrodzie wiejskim, prezentuje się czysto w nowoczesnych miejskich kompozycjach i świetnie radzi sobie także w pojemnikach, gdzie tworzy zwarte, długo atrakcyjne nasadzenia.

Jego zaletą jest ogromna różnorodność. Jest tyle gatunków, odmian i mieszańców, że bez trudu dobierzesz roślinę na słońce, do półcienia i do cienia, na glebę wilgotniejszą oraz na stanowiska bardziej suche. Dzięki temu bodziszek często działa jak spoiwo rabaty: wypełnia puste miejsca, ogranicza chwasty, a jednocześnie nie wygląda ciężko.

Rosnąca popularność w Europie i pierwsze wielkie powroty na rabaty

Wyraźniejsza fala entuzjazmu dla bodziszków w Europie podniosła się na początku lat osiemdziesiątych XX wieku. Do nasadzeń bardzo często trafiał wówczas bodziszek korzeniasty (Geranium macrorrhizum), przede wszystkim dzięki swojej wytrzymałości. Rośnie szybko, znosi konkurencję korzeni drzew, a ponadto u niektórych form pozostaje zielony także zimą. Kwiaty bywają raczej niepozorne, często białe lub jasnoróżowe, ale ogólny efekt gęstego runa jest wyjątkowo praktyczny. Właśnie dlatego świetnie sprawdził się jako nasadzenie na dużych powierzchniach pod drzewami, gdzie inne byliny często marnieją.

Inną rolę w ogrodzie zyskał bodziszek okazały (G. x magnificum). Spopularyzował się szczególnie jako towarzystwo dla roślin bardziej wyrazistych, na przykład róż czy ostróżek. Oferuje większe, niebieskofioletowe kwiaty, które przyciągają wzrok, a jednocześnie zachowuje naturalny charakter typowy dla bodziszków. Z nowszych kreacji ogrodnicy zwracają uwagę także na odmianę Rosemoor, cenioną za wyrównany wzrost i ładne kwitnienie.

Setki odmian i różne wymagania w zależności od gatunku

Za ogromną szerokość asortymentu dziękujemy przede wszystkim hodowcom z Anglii i Holandii, którzy poświęcali się bodziszkom przez pokolenia. Dziś na rynku pojawiają się setki pozycji: od pierwotnych gatunków botanicznych, przez odmiany ogrodowe, aż po mieszańce. Choć wymagania dotyczące światła i gleby są różne, większość bodziszków ma wspólne cechy: są odporne, niezawodne i nie wymagają skomplikowanej pielęgnacji.

Na słoneczne rabaty z żyźniejszą, ale nie przesychającą glebą nadają się na przykład wyższe, wielkokwiatowe typy wywodzące się od rodzimego bodziszka łąkowego (Geranium pratense). Odmiany z tej grupy mogą dorastać nawet do około 60 cm i oferują obfite kwitnienie w odcieniach niebieskiego. Z kolei tam, gdzie gleba jest uboższa, a susza bywa normą, sprawdzi się bodziszek krwisty (G. sanguineum) i jego niższe odmiany osiągające około 30 cm. Te rośliny znoszą upał i dłuższe okresy bez podlewania, a przy tym nadal tworzą zwarte, schludne kępy.

Dekoracyjne liście jako mocna strona bodziszków

W nowoczesnym projektowaniu ogrodów coraz częściej traktuje się liść jako pełnoprawną ozdobę. Bodziszki potrafią tu zaskoczyć, bo oferują nie tylko kwiaty, lecz często także bardzo dekoracyjne ulistnienie o wyrazistej strukturze. Ciekawym wyborem jest bodziszek Renarda (G. renardii), który ma miękkie, szarozielone do szałwiowych liście. Wygląda delikatnie i elegancko, dlatego dobrze uzupełnia rośliny o wyrazistych kwiatach lub ciemnym ulistnieniu.

Jeśli celem jest bardziej odważna, kontrastowa rabata, uwagę przyciągnie bodziszek łąkowy Black Beauty (G. pratense), którego liście mają purpurowy odcień. W zestawieniu z jasnymi kwiatami sąsiednich bylin powstaje mocny efekt również poza głównym okresem kwitnienia, co wydłuża ogólną atrakcyjność nasadzenia.

Prosta pielęgnacja wystarczy, by bodziszek pozostał w dobrej kondycji

Wśród kilku czynności, które warto wykonywać przy bodziszkach, jest usuwanie przekwitłych kwiatostanów. Kępa wygląda wtedy czyściej, a jednocześnie ogranicza się niekontrolowany samosiew, który u niektórych gatunków potrafi być zaskakująco intensywny. Gdy roślina zbyt się rozrośnie lub straci zwarty pokrój, znosi również mocniejsze cięcie kilka centymetrów nad ziemią. Przy dużych, dywanowych nasadzeniach można skrócić rośliny szybko, na przykład nożycami do żywopłotu.

Po cięciu warto zapewnić roślinom składniki pokarmowe i wilgoć, aby szybko wypuściły nowe przyrosty. U niektórych grup, zwłaszcza u odmian wywodzących się od bodziszka leśnego i bodziszka łąkowego, może pojawić się druga fala kwitnienia, więc prosty zabieg przywraca rabacie świeżość. Z kolei późnojesienne cięcie nie jest najlepsze, szczególnie u gatunków, które pozostają zielone zimą. Ich liście często pełnią funkcję ochronną, a jednocześnie utrzymują dekoracyjny wygląd kępy poza sezonem.

Dzielenie kęp w marcu jako najszybszy sposób rozmnażania

Bodziszki należą do bylin, które z czasem potrafią rozrosnąć się w duże kępy. Właśnie dlatego ich rozmnażanie jest łatwe i jednocześnie praktyczne, jeśli chcesz wypełnić kolejne miejsca w ogrodzie albo odmłodzić starsze nasadzenia. Najczęściej dzieli się je wiosną, najlepiej w marcu, gdy roślina rusza z nowym sezonem.

Sposób jest prosty. Kępę ostrożnie wyjmuje się z ziemi, najlepiej widłami amerykańskimi, aby niepotrzebnie nie uszkodzić systemu korzeniowego. Bryłę korzeniową dzieli się na kilka części, a poszczególne fragmenty sadzi do spulchnionej rabaty. Ważne jest porządne podlanie po posadzeniu, aby roślina szybko się przyjęła i nie zatrzymała wzrostu.

Gdzie posadzić bodziszek, by dobrze rósł przez lata

Zaletą rodzaju Geranium jest to, że oferuje rozwiązanie dla większości stanowisk w ogrodzie. Na miejsca słoneczne i jednocześnie bardziej wilgotne nadają się na przykład G. endressii, G. himalayense, G. x magnificum, G. pratense lub G. psilostemon. Tam, gdzie jest raczej półcień, a gleba długo trzyma wilgoć, sprawdzą się G. gracile, G. himalayense oraz G. sylvaticum.

Na stanowiska słoneczne i suche polecane są odporne typy, takie jak G. sanguineum, G. renardii, G. x cantabrigiense albo G. cinereum. A jeśli w ogrodzie masz miejsca w cieniu, gdzie dodatkowo bywa sucho, właśnie tam bodziszek często pokazuje swoją największą siłę. Niezawodnie sprawdzają się G. macrorrhizum, G. nodosum, a także G. phaeum, które potrafią stworzyć żywotną okrywę nawet w warunkach, w których wiele innych bylin zawodzi.

Bodziszek to nie jedna roślina, lecz szeroka grupa bylin, wśród których można wybrać wariant niemal na każde światło, glebę i styl ogrodu.

Źródło: NKZ, Almanac, BBC Gardeners, Wikipedia, Pestrazahrada.cz