September is geen einde maar het begin van de eindsprint in tuin en moestuin

September is voor tuiniers vaak een van de levendigste maanden. De zomer neemt langzaam afscheid, maar de tuin is nog lang niet klaar. Integendeel: oogsten en planten wisselen elkaar af en tegelijk is dit het ideale moment om alvast aan het komende seizoen te denken. Wie nu een paar uur aan planning en verzorging besteedt, bespaart zichzelf in het voorjaar veel werk en bouwt een voorsprong op met vroegere bloei en gezondere borders en bedden.

De planning voor het voorjaar begint nu al

Juist in september loont het om winterharde eenjarigen te zaaien die overwinteren en in het voorjaar beloond worden met rijke bloei. Denk bijvoorbeeld aan wasbloemen, korenbloemen of afrikaantjes. De grond is na de zomer nog warm, zaden kiemen sneller en de planten kunnen nog aansterken voordat het afkoelt. Daardoor starten ze in het voorjaar met een voorsprong op later gezaaide planten.

September is ook de hoofdplanttijd voor voorjaarsbloeiende bloembollen. Narcissen, krokussen, hyacinten en keizerskronen worden juist nu geplant, zodat ze goed kunnen wortelen. Behalve schoonheid leveren ze nog iets belangrijks: voedsel voor bijen en vlinders die ontwaken in een periode waarin er buiten nog weinig bloeit.

Bollen kun je planten in de border, in het gazon en ook in potten. Het is een klus waarbij kinderen makkelijk kunnen helpen, omdat het resultaat in het voorjaar extra spectaculair is. Wil je het maximale uit een pot halen, probeer dan een gelaagde aanplant, de zogeheten bollenlasagne: in één pot leg je bollen in meerdere lagen, afgestemd op hun bloeitijd. In het voorjaar openen ze zich dan na elkaar en krijg je een volle, ‘meerlaagse’ bloei.

Vaste planten delen als makkelijke weg naar nieuwe planten

Het begin van de herfst is ook uitstekend om vaste planten te scheuren en te verplanten die op hun plek al goed zijn aangeslagen en grote pollen hebben gevormd. Door te delen verjong je de plant en krijg je tegelijk gratis nieuwe planten. Een deel kun je zelf houden om de beplanting uit te breiden, en het overschot weggeven aan familie of vrienden. Bij het verplanten helpt royaal water geven, zodat de planten na de ingreep sneller herstellen.

Septemberoogst van fruit en groente

September is nog altijd een volwaardige oogstmaand. Aan fruit rijpen appels, peren en herfstframbozen; die kun je het beste regelmatig plukken zodat ze niet overrijp worden en geen plagen aantrekken. Bij groente oogst je geleidelijk uien, bonen, late aardappelen, courgettes, venkel, tomaten, aubergines, rode biet, wortels en paprika’s. Een deel verwerk je het best meteen, maar veel gewassen kun je ook prima bewaren als je ze droog oogst en kort laat nadrogen.

Zaaien voor winterse bladgroente

Wie ook in het koudere deel van het jaar regelmatig blaadjes voor salades wil blijven oogsten, kan in september doorgaan met het zaaien van robuuste soorten. Mizuna, rucola en veldsla doen het uitstekend: ze kunnen lagere temperaturen aan en leveren een gespreide oogst. Spinazie en paksoi kun je ook zaaien, maar het is handig om daarvoor een plek te kiezen die beschut is tegen koude wind en vorst, bijvoorbeeld bij een muur, in een folietunnel of onder een eenvoudige afdekking. Zo verleng je het seizoen en heb je verse bladgroente in een periode waarin er in de tuin weinig groen te halen is.

Gazonverzorging na de zomer

Na een droge zomer oogt het gazon vaak moe: het wordt plaatselijk ijler en er kan mos verschijnen of een viltlaag van afgestorven materiaal. September is het ideale moment om het te laten herstellen, omdat er meestal meer vocht is en de bodem nog niet is afgekoeld. Het uitkammen van de viltlaag en het verwijderen van mos helpt het gras beter te ademen en water en voedingsstoffen op te nemen. Kale plekken kun je het best doorzaaien, zodat onkruid zich er in de winter niet kan uitbreiden.

Wil je een gazon dat beter tegen droogte kan en tegelijk waardevoller is voor de natuur, overweeg dan een bestuiversvriendelijke graszaadmix, bijvoorbeeld met een aandeel klaver. Klaver is een goede nectar- en stuifmeelbron voor insecten en helpt door zijn taaiheid het gazon groener te houden met minder beregening. Zo krijg je een oppervlak dat er goed uitziet, minder water vraagt en tegelijk het leven in de tuin ondersteunt.

Bron: Mud and Bloom, Gardening Know How, Pestrazahrada.cz