Zo zorg je bij hitte voor water voor vogels en insecten en houd je het schoon

Tijdens droge en hete dagen verdwijnt schoon water in de omgeving snel en wordt het een zeldzaamheid voor vogels en nuttige insecten. Hoewel vogels een deel van hun vocht ook uit voedsel halen, is de mogelijkheid om te drinken en zich tegelijk te badderen voor hen essentieel. Water helpt bij afkoeling, een goede thermoregulatie en de spijsvertering. Ook insecten, vooral bestuivers, hebben een veilige plek nodig waar ze bij vocht kunnen zonder risico op verdrinking.

Zelfs een gewone schaal met water kan tijdens een hittegolf het verschil betekenen tussen leven en uitputting voor tientallen kleine tuinbezoekers. En het kost maar weinig moeite: een drinkplek maak je vaak van spullen die je al in huis hebt.

Waar je eenvoudig een drinkplek van maakt

De basis is een geschikte bak. Voor vogels is een ondiepe keramische of kunststof schaal geschikt, een onderschotel van een bloempot, een laag bord of bijvoorbeeld een bredere pot die je ombouwt tot drinkplaats. Voor insecten is een nog ondiepere oplossing beter, zodat ze zich makkelijk kunnen vasthouden en niet in het water glijden. Leg er wat fijn grind, kiezels of een stukje tak in; dat vormt veilige “landingsplekken”.

Regels zodat de drinkplek veilig is

Zet de drinkplek zo neer dat dieren er rustig bij kunnen, maar wel goed overzicht hebben over de omgeving. Een verhoogde plek of schaduw onder een struik of boom is ideaal, daar warmt het water minder snel op. Denk ook aan roofdieren, vooral katten, en zet de schaal niet neer waar ze er makkelijk naartoe kunnen sluipen.

Praktisch is om in het midden van de bak een grotere steen te leggen. Die werkt als stabiliserend gewicht tegen omvallen en tegelijk als eilandje waar insecten en kleinere vogels op kunnen staan. In het koelere deel van het jaar loont het om vorstbestendige bakken te gebruiken. Wil je de drinkplek ophangen, dan helpt een stevig koord of touw dat je om de bak knoopt.

Vijf ideeën voor drinkplekken uit huis-tuin-en-keukenmateriaal

Drinkplek van twee bloempotten

Neem twee terracottabloempotten van dezelfde maat. Zet de onderste ondersteboven en plaats de tweede erop zodat ze samen een stabiele voet vormen. Leg bovenop een onderschotel, strooi er riviergrind in en leg in het midden een grotere steen. Vul daarna met water. Wil je dat de constructie nog steviger staat, dan kun je de potten met lijm vastzetten en het geheel afwerken met een kleine decoratie.

Mini-muurtje van bakstenen met drinkplek en schuilplaatsen

Van oude bakstenen kun je een laag muurtje stapelen met openingen tussen de stenen. Vul die met stro, dennenappels en takjes; zo ontstaat een eenvoudig schuilplekje voor insecten. Zet bovenop een ondiepe schaal of bijvoorbeeld een ouder deksel van een braadslede, voeg fijn grind, mos, een paar takjes en een grotere steen toe. Vul tot slot water bij, zodat een deel van de steentjes boven het wateroppervlak blijft.

Variant met geleidelijke automatische bijvulling

Wil je snel uitdrogen beperken, dan helpt een gewone kunststof fles van ongeveer 1,5 liter. Vul hem met water, zet een ondiepe schaal tegen de flessenhals en draai alles snel ondersteboven. In de fles ontstaat onderdruk en het water wordt geleidelijk in de schaal aangevuld naarmate het niveau zakt. Ook hier is het verstandig om kiezels of grind toe te voegen, zodat de rand veilig is voor insecten.

Eenvoudige drinkplek voor egels

Voor egels is meestal een lage, stabiele schaal die direct op de grond staat voldoende. Kies een schaduwrijke plek onder een struik of boom, waar het water niet oververhit raakt. De schaal moet ondiep zijn, zodat een egel er makkelijk bij kan en er tegelijk geen risico is dat een kleiner dier erin verdrinkt.

Hangende drinkplek van een kransvorm

Als basis kan een kransvorm dienen, bijvoorbeeld van stro of van berken-, wilgen- of ander gevlochten takkenmateriaal. Leg daarin een onderschotel met in het midden een steen als gewicht. Bevestig aan de rand een touwtje zodat je de drinkplek aan een tak of haak kunt ophangen. Na het vullen met water ontstaat een praktisch vogelbad, dat bovendien minder bereikbaar is voor katten.

Hygiëne is net zo belangrijk als water zelf

Water in een schaal bederft in de hitte snel: er verschijnen algen en bacteriën vermeerderen zich. Vervuild water is onaantrekkelijk voor vogels en insecten en kan bovendien bijdragen aan de verspreiding van ziekten. Ververs daarom het water bij voorkeur elke dag, of vul het op zijn minst bij zodat het altijd vers blijft.

Het is ook verstandig om de bak regelmatig met een borstel schoon te schrobben. Azijn werkt eveneens goed: het helpt aanslag en kalk te verwijderen en desinfecteert de drinkplek deels. Na het schoonmaken is het belangrijk alles goed na te spoelen met schoon water.

Truc tegen algen die helpt het water langer schoon te houden

Een eenvoudige hulp is een koperen munt op de bodem van de bak. Koper in het water remt de groei van algen en bacteriën, omdat koperionen de groei van micro-organismen vertragen en de vorming van een glad laagje verminderen. In lage concentraties is het doorgaans veilig voor vogels en insecten, maar je kunt het niet zien als vervanging van gewoon onderhoud.

Een koperen munt kan algengroei afremmen, maar regelmatig water verversen en de drinkplek schoonmaken blijft de basis.

Kleine hulp, groot effect in de tuin

Als je in de tuin een veilige waterbron aanbiedt, word je beloond met een levendiger plek vol gezoem van bestuivers en vogelgezang. Vogels helpen bovendien het aantal plagen te beperken en bestuivers ondersteunen de oogst van fruit en groente. Met een paar stenen, een schaal en elke dag een kort momentje verzorging maak je van een gewoon hoekje in de tuin een plek die op broeierige dagen letterlijk levens redt.

Bron: Záhrada, Umíme fakta, Pestrazahrada.cz