Jak oszczędzić na ogrzewaniu i nie marznąć? Jeden stopień robi dużą różnicę, a kilka tanich trików zatrzyma ucieczkę ciepła
Wraz z nadejściem mroźnych dni wiele gospodarstw domowych zaczyna rozwiązywać to samo pytanie: jak utrzymać w mieszkaniu lub domu przyjemne ciepło, nie obciążając niepotrzebnie budżetu rachunkami za energię? Dobra wiadomość jest taka, że oszczędzanie na ogrzewaniu nie musi oznaczać marznięcia. Często wystarczy kilka prostych zmian, prawidłowe ustawienie grzejników i ograniczenie miejsc, którymi z domu ucieka cenne ciepło.
Oszczędzać na ogrzewaniu tak, ale nie kosztem zdrowia
Zimą warto myśleć nie tylko o wydatkach na energię, ale przede wszystkim o zdrowiu. Długotrwałe przebywanie w chłodnym otoczeniu może zwiększać ryzyko zdrowotne, zwłaszcza u seniorów, małych dzieci i osób z chorobami przewlekłymi. Niskie temperatury mogą nasilać choroby układu oddechowego i krążenia oraz sprzyjać innym komplikacjom.
W pomieszczeniach mieszkalnych zaleca się zwykle utrzymywać temperaturę mniej więcej 20–22 °C, w sypialni może być nieco chłodniej. U zdrowych dorosłych akceptowalna bywa także niższa temperatura, nie powinna jednak długotrwale spadać poniżej 18 °C, zwłaszcza gdy w domu są osoby bardziej wrażliwe.
Jeśli nie da się ogrzać domu do pożądanej temperatury, pomaga ubieranie się warstwowo, ciepłe skarpety, swetry czy koce. Ważne są też regularny ruch, jedzenie i odpowiednie nawodnienie.
W czasie silnych mrozów nie zapominajmy również o starszych krewnych i sąsiadach. Krótka wizyta lub telefon mogą ujawnić, że mają w domu zbyt chłodno, kończą im się leki albo potrzebują pomocy w zakupach.
Zatrzymaj ucieczkę ciepła wokół okien i drzwi
Jednym z najprostszych sposobów na obniżenie kosztów ogrzewania jest ograniczenie niepotrzebnych strat ciepła. Stare okna, nieszczelne drzwi czy szczeliny wokół ościeżnic mogą być przyczyną nieprzyjemnych przeciągów.
Pomocne bywają samoprzylepne uszczelki, listwy/progi drzwiowe z uszczelnieniem szczotkowym albo specjalne tekstylne wałki i osłony przeciwwiatrowe. To dość tanie rozwiązania, które często da się wykonać bez fachowca.
Duże znaczenie mają też zasłony i rolety. W słoneczne zimowe dni warto je rozsunąć, aby promienie słońca naturalnie dogrzewały wnętrze. Wieczorem z kolei pomagają grubsze zasłony, które ograniczają odczucie chłodu bijącego od okien.
Uwaga jednak na zasłony zachodzące na grzejniki. Mogą utrudniać rozchodzenie się ciepła po pomieszczeniu i obniżać skuteczność ogrzewania.
Ważne, by nie zatykać kratek wentylacyjnych, szczególnie w domach z urządzeniami gazowymi lub innymi sprzętami wymagającymi dopływu powietrza. Oszczędzanie energii nigdy nie może zagrażać bezpieczeństwu.
Właściwa temperatura w pomieszczeniach potrafi realnie obniżyć rachunki
Wiele gospodarstw ogrzewa wszystkie pomieszczenia do tej samej temperatury, choć nie jest to potrzebne. Innej temperatury potrzebujemy w salonie, innej w sypialni, a jeszcze innej np. w korytarzu.
Orientacyjnie można przyjąć następujące wartości:
-
Salon: 20–22 °C
-
Sypialnia: 17–19 °C, zależnie od zdrowia i komfortu
-
Kuchnia: 18–20 °C
-
Łazienka: 22–24 °C podczas użytkowania
-
Korytarz: ok. 15–18 °C, o ile nie powoduje to problemów z wilgocią
Podane wartości są orientacyjne. W domach z małymi dziećmi, seniorami lub osobami chorymi temperaturę trzeba dostosować do ich potrzeb.
Obniżenie temperatury zaledwie o jeden stopień może – zależnie od rodzaju budynku i sposobu ogrzewania – przynieść oszczędności rzędu kilku procent. Nie ma więc potrzeby grzać całego mieszkania do 24 °C, jeśli domownicy czują się dobrze przy niższej temperaturze.
Jednocześnie nie warto doprowadzać do długotrwałego, całkowitego wychłodzenia nieużywanych pomieszczeń. Zbyt niska temperatura sprzyja skraplaniu wilgoci i powstawaniu pleśni.
Głowice termostatyczne i inteligentne termostaty pomogą kontrolować zużycie
Jeśli na grzejnikach są głowice termostatyczne, opłaca się nauczyć je prawidłowo stosować. Pozwalają regulować temperaturę w poszczególnych pomieszczeniach i ograniczyć niepotrzebne przegrzewanie.
W nowocześniejszych domach sprawdzają się termostaty programowalne lub inteligentne. Potrafią automatycznie obniżyć temperaturę np. na czas pracy lub szkoły, a przed powrotem znów ją podnieść.
To, czy korzystniej jest utrzymywać stałą temperaturę, czy ograniczać ogrzewanie podczas nieobecności, zależy od typu domu i systemu grzewczego. Inaczej zachowuje się stary, nieocieplony budynek z grzejnikami, a inaczej nowy dom z ogrzewaniem podłogowym albo pompą ciepła.
W przypadku kotłów gazowych kondensacyjnych właściwie ustawiona temperatura wody grzewczej może zwiększyć sprawność działania. Ustawienia trzeba jednak dopasować do konkretnej instalacji i zaleceń producenta.
Nie zasłaniaj grzejników meblami ani długimi zasłonami
Duża kanapa ustawiona tuż przed grzejnikiem albo szafa zasłaniająca źródło ciepła mogą wyraźnie pogorszyć rozchodzenie się ciepła w pomieszczeniu.
Grzejniki potrzebują wokół siebie odpowiednio dużo wolnej przestrzeni. Gdy są zastawione meblami, część ciepła gromadzi się za nimi i pomieszczenie może ogrzewać się wolniej.
Przy grzejnikach zamontowanych na nieocieplonych ścianach zewnętrznych w niektórych przypadkach pomagają specjalne folie refleksyjne. Ich skuteczność zależy jednak od konstrukcji ściany i sposobu montażu.
Warto też sprawdzić, czy grzejniki grzeją prawidłowo. Jeśli ich górna część jest zimna, a dolna ciepła, może być potrzebne odpowietrzenie. W budynkach wielorodzinnych z ogrzewaniem centralnym najlepiej postępować zgodnie z zaleceniami administracji.
Wietrz krótko i intensywnie, a nie przez cały dzień na uchyle
Częstym błędem zimą jest długotrwałe uchylanie okna. Ciepło ucieka wtedy bez przerwy, a ogrzewanie musi je stale uzupełniać.
Skuteczniejsze jest krótkie, intensywne wietrzenie kilka razy dziennie, najlepiej przez szerokie otwarcie okien. Czas wietrzenia zależy od temperatury na zewnątrz, wilgotności i wielkości pomieszczenia. Podczas mrozów wystarczy nieraz kilka minut.
Regularne wietrzenie pomaga usuwać wilgoć powstającą podczas gotowania, kąpieli czy suszenia prania. Jeśli wilgoć długo utrzymuje się w mieszkaniu, na zimnych ścianach może skraplać się woda i z czasem pojawi się pleśń.
W domach z wentylacją mechaniczną warto trzymać się zaleceń dotyczących pracy danego systemu.
Grzejniki elektryczne używaj z rozwagą
Elektryczny grzejnik może być praktycznym rozwiązaniem, gdy trzeba krótkotrwale podnieść temperaturę tylko w jednym pomieszczeniu. Nie oznacza to jednak automatycznie niższych kosztów.
Typowy grzejnik o mocy 2 000 W zużyje przy godzinnej pracy na pełnej mocy 2 kWh energii elektrycznej. Przy cenie 6 Kč za kWh jedna godzina to ok. 12 Kč. Przy kilku godzinach dziennie robi się z tego zauważalna pozycja w rachunkach.
Grzejnik musi stać stabilnie, w bezpiecznej odległości od firan, mebli i innych materiałów łatwopalnych. Powinien być podłączony bezpośrednio do odpowiedniego gniazdka, a nie do przeciążonego przedłużacza. Nigdy nie susz na nim ubrań i nie zostawiaj go bez nadzoru.
W przypadku piecyków gazowych, kotłów i innych urządzeń spalających paliwo kluczowe są regularne przeglądy, prawidłowa wentylacja oraz sprawny czujnik tlenku węgla.
Nigdy nie używaj do ogrzewania mieszkania kuchenki gazowej, piekarnika ani grilla ogrodowego. Grozi to pożarem i zatruciem niebezpiecznymi spalinami.

Ciepłe ubranie i drobne zmiany zwiększą komfort
Odczucie ciepła nie zależy wyłącznie od temperatury powietrza. Dużą różnicę może zrobić także odpowiedni ubiór lub zmiany w aranżacji wnętrza.
Na zimne podłogi pomagają dywany i chodniki, zwłaszcza w starszych mieszkaniach z nieocieploną podłogą. Przy dłuższym siedzeniu przy komputerze lub oglądaniu telewizji warto mieć pod ręką koc i ciepłe skarpety.
Praktycznym wsparciem mogą być także elektryczne koce lub maty grzewcze. Trzeba jednak przestrzegać instrukcji producenta, kontrolować stan przewodów zasilających i nie używać uszkodzonych urządzeń.
Oszczędzać można także w kuchni i łazience
Rachunki za energię to nie tylko ogrzewanie. Sporą część zużycia w domu stanowią podgrzewanie wody, gotowanie, pranie oraz praca urządzeń elektrycznych.
Podczas gotowania pomaga używanie pokrywek, dopasowanie wielkości garnka do palnika oraz podgrzewanie tylko potrzebnej ilości wody. Przy mniejszych porcjach oszczędniejsza może być kuchenka mikrofalowa lub frytkownica beztłuszczowa niż duży piekarnik elektryczny.
Pralkę i zmywarkę warto uruchamiać z odpowiednim wsadem i korzystać z programów oszczędnych. Przy typowo zabrudzonych ubraniach często wystarcza pranie w 30 °C, o ile pozwala na to rodzaj tkaniny i wymagania higieniczne.
Znaczące oszczędności daje też krótszy prysznic, oszczędna słuchawka prysznicowa oraz usunięcie cieknących kranów.
W gospodarstwach domowych z dwutaryfową stawką energii elektrycznej część zużycia można przenieść na okres tańszej taryfy. Konkretne godziny trzeba sprawdzić u właściwego dystrybutora.
Gdzie w Czechach poprosić o pomoc w opłacaniu energii
Jeśli gospodarstwo domowe przestaje radzić sobie z opłatami za prąd, gaz lub ogrzewanie, nie należy odkładać sprawy. Pierwszym krokiem jest kontakt z dostawcą energii i próba ustalenia indywidualnego rozwiązania.
Niektórzy dostawcy umożliwiają ustalenie harmonogramu spłat lub zmianę wysokości zaliczek. Takie rozwiązanie nie przysługuje jednak automatycznie i zależy od konkretnej sytuacji.
Pomocy można szukać także poprzez Úřad práce ČR. W czeskim systemie wsparcia socjalnego istnieją świadczenia, które po spełnieniu warunków ustawowych mogą pomóc gospodarstwom o niskich dochodach pokryć podstawowe potrzeby życiowe i koszty mieszkaniowe.
W sytuacjach nadzwyczajnych w grę może wchodzić także doraźna pomoc finansowa. O jej przyznaniu decyduje Úřad práce w zależności od okoliczności i warunków prawnych.
Osoby w trudnej sytuacji finansowej mogą zwrócić się również do działu pomocy społecznej w urzędzie gminy, poradni obywatelskich lub organizacji pozarządowych, na przykład Caritas Czech Republic.
W długofalowym obniżaniu energochłonności budynków mogą pomóc także programy dotacyjne ukierunkowane na ocieplenie, wymianę okien i modernizację ogrzewania. Aktualne warunki warto śledzić na oficjalnych stronach programu Nová zelená úsporám.
Największe oszczędności daje połączenie kilku działań
Zimowe rachunki za energię nie muszą być tak wysokie, jak na pierwszy rzut oka się wydaje. Czasem pomaga wymiana uszczelek przy oknach, innym razem właściwe ustawienie termostatu, odsunięcie mebli od grzejnika albo zmiana sposobu wietrzenia.
Najważniejsze jest szukanie oszczędności tam, gdzie nie zagrażają zdrowiu ani bezpieczeństwu domowników. Celem nie jest mieć w domu jak najzimniej, lecz wykorzystywać wytworzone ciepło jak najefektywniej. Nawet drobne działania mogą przez cały sezon grzewczy przynieść zauważalną ulgę w domowym budżecie.
Źródło: MPSV, UP ČR, Nová zelená úsporám, MPO, SZU, SFZP, BBC, Pestrazahrada.cz
Z zawodu pielęgniarka, pasjonuje się zdrowym stylem życia, naturą oraz wszystkim, co przynosi korzyści zarówno ludziom, jak i otaczającemu ich światu. W wolnym czasie lubi ogrodnictwo, gotowanie, szycie i dbanie o swoją rodzinę. W swoich artykułach uwielbia łączyć profesjonalną wiedzę z praktycznym doświadczeniem z ogrodu i codziennego życia.
Powiązane artykuły
Stary sprawdzony sposób na kury, który pomaga utrzymać nieśność także zimą
Jesienią i zimą kury często znoszą mniej jaj z powodu krótszego dnia i większego obciążenia organizmu. Prosty, tradycyjny zestaw trzech składników może wesprzeć kondycję, trawienie i odporność stada.
Wąż ogrodowy po zimie potrafi dać w kość sprawdź go zanim odkręcisz wodę
Wiosną wąż ogrodowy i kran zewnętrzny wracają do pracy, a po zimie mogą ujawnić się nieszczelności i pęknięcia. Krótka kontrola przed pierwszym użyciem pozwoli uniknąć strat wody i kłopotliwych napraw w środku sezonu.
Komentarze (0)
Bądź pierwszą osobą, która skomentuje.